نقش تفریحات در موفقیت کنکوری‌ها

مقدمه

از امروز همه چیز تعطیل؛ فقط درس و فقط درس!

جمله‌ای آشنا که یا به خودمان گفته‌‎ایم و یا آن را از داوطلبان کنکوری شنیده‌ایم.

بسیاری از داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد و دکتری گمان می­‌کنند که در سال آمادگی برای آزمون باید از تفریحات، برنامه‌ها و سرگرمی‌­های خود بزنند و تمام وقت خود را به مطالعه دروس، تمرین و تکرار سپری کنند.

بدون شک این طرز تفکر بسیار اشتباه است و باید در نظر داشت که دوران کنکور بخشی از زندگی روزمره انسان­‌ها است و نباید بخاطر این مسئله، حق استراحت و تفریحات را از خود دریغ کرد. گنجاندن تفریحات در برنامه روزانه داوطلبان علاوه بر بهبود روحیه، همراه با استراحت جسمی و ذهنی، باعث افزایش تمرکز و عملکرد آن­ها می­‌شود.

اما مسئله اصلی، رعایت اعتدال در تفریحات و درس خواندن است. باید این واقعیت را در نظر داشت که کنکور در کشور ما، نقشی نسبتاً اساسی را در سرنوشت و آینده کاری ایفا می­کند؛ پس به همان میزان که باید برای تفریحات و سرگرمی زمان مناسبی اختصاص داد، باید برای درس خواندن و تلاش و کوشش در این راستا نیز زمانی مناسب در نظر گرفت.

در این مقاله با ماهیت تفریح کردن و نقش تفریحات در موفقیت کنکوری‌ها آشنا خواهیم شد، به تعریفی درباره استراحت صحیح و کارهایی که باید در هنگام استراحت انجام دهیم پرداخته و در نهایت تفریحات مناسب کنکوری­‌ها را مرور می­‌کنیم.

تفریح چیست؟

تفریح (Recreation) به معنای کار جدیدی انجام دادن و در اصطلاح به اعمالی گفته می‌شود که توسط افراد در زمان فراغت انجام می‌گیرد. تفریح در واقع شامل آن دسته از فعالیت‌هایی است که افراد آن‌ را برای سرگرمی و بهبود شرایط روحی خود انتخاب می‌کنند که موجب بازیابی قوای فکری از دست رفته، کاهش استرس و  شادی آفرینی است. فعالیت‌های تفریحی بسیار متنوع هستند و هریک به نوعی می‌تواند در پرکردن و غنی‌سازی اوقات فراغت افراد متناسب با ذوق، سلیقه و ویژگی­‌های شخصیتی آنان موثر باشد. با این تفاسیر از تفریح به سختی می­توان بازی­‌های کامپیوتری و تلفن همراه را به عنوان تفریح در نظر گرفت و از طرفی بسیاری از  فعالیت­‌های به ظاهر ساده­ای که امروز آن­ها را تفریح به حساب نمی­آوریم را می­توان به عنوان تفریح شناخت؛ کارهایی نظیر چند دقیقه صحبت با یک دوست، هم نشینی کوتاه با یکی از اعضای خانواده، شنیدن یک فایل صوتی (یا پادکست‌­ها) و خواندن چند صفحه کتاب.

استراحت­ صحیح و ناصحیح به چه معناست؟

براى استراحت دادن ذهن بین ساعات مطالعاتى، باید تابع روش­‌های صحیحى براى استراحت کردن بود. پیش بردن روش‌های غلط، علاوه بر خستگی بیشتر ذهن داوطلبان، بازدهی آن­ها را نیز کاهش می­د­هد. افرادی که براى موفقیت در آزمون کنکور سخت در حال مطالعه و تلاش هستند، نباید زمان خستگی بین ساعات مطالعه را به دیدن تلویزیون، استفاده از کامپیوتر، در فکر فرو رفتن و…سپری کنند. این استراحت­‌ها غیر اصولی هستند و پس از انجام آن­ها مقدار زمان زیادی لازم است تا ذهن به حالت قبل خود بازگردد و دوباره شرایط شروع مطالعه فراهم شود.

در هنگام استراحت به انجام کار­هایی نپردازید که بعد از اتمام زمان استراحت، ذهنتان همچنان درگیر آن کار باشد.

زمان استراحتتان را با چند دقیقه گذاشتن پلک­‌هایتان روی هم، نوشیدن یک فنجان چای یا قهوه، خوردن مواد مغذی و یا چند دقیقه قدم زدن سپری کنید و دوباره به مطالعه بازگردید.

استراحت­‌های غیرمجاز شامل موارد زیر هستند:

• در بازه زمانی ۱۵ دقیقه استراحت خود به سراغ تلویزیون نروید.
• با تلفن صحبت نکنید؛ زیرا امکان دارد مکالمه­‌تان طولانى شود و همین امر سبب برهم خوردن تمرکز شما خواهد شد.
• استفاده از اینترنت، کامپوتر و تلفن همراه را برای خود در این زمان ممنوع کنید؛ زیرا بدون آنکه متوجه از دست رفتن ساعت مطالعه خود شوید زمان زیادی را به گشت و گذار در شبکه­‌های جازی می­‌گذرانید که سودی برای شما نخواهند داشت. همچنین امکان دارد خبری را مشاهده کنید که باعث ناراحتی و درگیری ذهنی شما شود.

در ادامه به بررسی تفریحاتی می­پردازیم که مناسب داوطلبان در دوران مطالعه برای کنکور است.

تفریحات مناسب کنکوری­‌ها

ورزش کردن

ورزش، یکی از بهترین تفریحاتی است که هر فردی در هر شرایطی می­تواند انجام دهد؛ زیرا علاوه بر اینکه زمان زیادی نمی­برد، بر بهبود یادگیری تاثیر بسزایی گذاشته، روند یادگیری‌ را سریع­تر و مدت ماندگاری مطالب در ذهن را طولانی­تر می‌کند. علاوه بر آن، ورزش کردن باعث سلامت جسمی و تقویت روحیه در طول دوره آمادگی برای کنکور می‌شود.

برای ورزش کردن حتما نباید زمان بسیاری را در باشگاه‌­های ورزشی سپری کنید؛ بلکه یک پیاده‌روی کوتاه روزانه هم می­تواند باعث شادابی و نشاط شما شود. پس تا جایی که برایتان مقدور است، ورزش را در برنامه روزانه خود بگنجانید.

تماشای فیلم

در زمان اوقات فراغت خود می­توانید به تماشای فیلم‌­های سینمایی بپردازید و ترجیحاً فیلم‌­هایی را در لیست خود قرار دهید که باعث شادی و نشاط شما می­شوند؛ زیرا داوطلبان در دوران کنکور از لحاظ روحی و جسمی به انداره کافی تحت فشار هستند و دیدن فیلم‌­های غمگین روحیه­شان را تحت تاثیر قرار می­دهد.

وقت گذراندن با دوستان و خانواده

با دوستان و یا اعضای خانواده­ی خود که موجب شادی و انرژی مثبت در شما می­شوند به پیاده­روی بروید، جشن تولد و … بگیرید، فیلم ببینید، گفتگوهای متنوع داشته باشید و …؛ وجود انسان­‌های باانگیزه و پرنشاط در این دوران به داوطلبان کمک بسیاری می­کند.

گوش دادن به موسیقی (پادکست)

گوش سپردن به موسیقی‌­های شاد و یا آرامش‌­بخش و حتی پادکست­‌های آموزنده، می­‌تواند باعث افزایش انرژی و استفاده بهینه از اوقات فراغت داوطلبان شود.

مسافرت‌­های کوتاه مدت

اگر شما هم از آن دسته از داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد و دکتری هستید که به برنامه درسی خود پایبندند و تمامی موارد موجود در برنامه را به درستی انجام می­دهند،  در صورت امکان به سفر­های کوتاه‌­مدت یک تا  ۲ روزه بروید و ذهن و بدن خود را از انرژی‌­های منفی و خستگی بزدایید و پرانرژی به روتین مطالعاتی خود بازگردید.

فضای مجازی

همانطور که در بخش قبلی توضیح دادیم، فضای مجازی جزو تفریحات غیرمجاز محسوب می­‌شوند؛ اما متاسفانه ابزارهای ارتباطی و شبکه­‌های اجتماعی عضوی جدا نشدنی از زندگی امروزه انسان­‌ها محسوب می‌­شوند.

در صورت امکان اپلیکیشن­‌هایی که موجب هدر رفتن زمان ارزشمند شما می‌­شوند را تا روز کنکور از دسترس خارج کنید؛ در غیر این صورت زمان محدودی را برای چک کردن ایمیل‌­های کاری و یا گشت‌وگذار در شبکه­‌ها اجتماعی در نظر بگیرید. همچنین برنامه‌هایی را نصب کنید که به فرآیند مطالعه و پیشرفت شما کمک می‌کنند.

در این راستا پیشنهاد می‌کنیم مقاله ۱۴ اپلیلکیشن مناسب دوران کنکور را مطالعه کنید.

سخن پایانی

تفریح کردن بخشی ضروری از زندگی انسان­‌ها است. بسیاری از افراد هر روز هفته را مشغول کار کردن و یا درس خواندن هستند، به امید فرا رسیدن آخر هفته­‌ها و شروع برنامه‌­های تفریحی خود؛ اما همانطور که اشاره شد بهتر است در دوران کنکور برای تفریحاتتان برنامه منظمی در نظر داشته باشید و اعتدال را در این راه رعایت کنید. مدیریت زمان در کنار تفریحات، هنری است که نیاز به تمرین بسیار دارد.

در این مقاله به تعریف تفریح پرداختیم و به معرفی تعدادی از کارهایی پرداختیم که می­توانند علاوه بر رفع خستگی، اثرات مثبت در روحیه داوطلبان نیز داشته باشند. امیدواریم با مطالعه این مقاله بتوانید اوقات فراغت خود را در این ایام به بهترین نحو سپری کنید.